Asalning tarkibiAsal 300 dan ortiq biologik faol moddalarni o‘z ichiga oladi:Fruktoza va glyukoza – organizm uchun eng oson hazm bo‘ladigan energiya manbai.Vitaminlar – B1, B2, B3, B6, C, K, E.Minerallar – kaliy, kaltsiy, magniy, fosfor, temir, rux, mis.Aminokislotalar – 20 dan ortiq, jumladan, triptofan, lizin, metionin.Organik kislotalar – limon kislotasi, sut kislotasi, olma kislotasi.Fermentlar – invertaza, diastaza, katalaza (hazmni qo‘llab-quvvatlaydi).Antioksidantlar – flavonoidlar, fenol birikmalari.Antimikrob moddalar – vodorod peroksid, propolis izlari.2. Asalning immunitetga ta’siriAsal tabiiy immunostimulyator hisoblanadi:Organizmning infeksiyalarga qarshi kurashishini kuchaytiradi.Sovuq tegishi, shamollash, yo‘tal, gripp kabi holatlarda tan sokin tiklanadi.Propolis izlari, antioksidantlar virus va bakteriyalarga qarshi himoya beradi.Qon tarkibini tozalaydi, limfa oqimini yaxshilaydi.3. Asalning yurak-qon tomir tizimiga foydasiQondagi yomon xolesterin miqdorini pasaytiradi.Tomirlarni kengaytiradi, ularning elastikligini yaxshilaydi.Yurak ritmini me’yorda ushlashga yordam beradi.Tromb hosil bo‘lish xavfini kamaytiradi.Qon aylanishini yaxshilab, bosimning me’yorlanishiga yordam beradi.4. Asalning ovqat hazm qilishga ta’siriAsal hazm tizimi uchun juda foydali:Oshqozon shirasining ishlab chiqarilishini me’yorlashtiradi.Yengil laksatif (ichni yumshatadi), qabziyatni bartaraf qiladi.Hazmni yengillashtiradi, og‘irlikni kamaytiradi.Ichak mikroflorasini yaxshilaydi, foydali bakteriyalarni ko‘paytiradi.Gastrit yoki yaraga yaxshi ta’sir ko‘rsatadi (issiq suv bilan).5. Asalning teriga foydasiTeri uchun asal kuchli regeneratsiya vositasi:Terini namlaydi, yumshatadi.Yaralar, kesilgan joylar, kuygan joylarning tez shuqlanishiga yordam beradi.Yallig‘lanish va bakterial infeksiyani kamaytiradi.Akne, teri toshmalari, qizarishlarni kamaytiradi.Kollagen hosil bo‘lishiga yordam berib, terini yoshartiradi.6. Asalning asab tizimiga ta’siriAsablarni tinchlantiradi.Uyquni yaxshilaydi, stressni kamaytiradi.Miya uchun tez energiya manbai bo‘lib, charchoqni kamaytiradi.Depressiya yoki asabiylikda organizmni tinchlantiruvchi ta’sir beradi.7. Asalning nafas yo‘llariga foydasiAsal nafas tizimi uchun eng mashhur tabiiy dorilardan biri:Yo‘talni yumshatadi, balg‘amni ko‘chiradi.Tomoq og‘rig‘ini tez yengillashtiradi.Bronxit, laringit va faringitda yallig‘lanishni kamaytiradi.Issiq sut yoki choy bilan ichilganda yo‘talni to‘xtatadi.8. Asalning antibakterial va yallig‘lanishga qarshi xususiyatiAsal tarkibidagi fermentlar kuchli antibakterial himoya beradi:Yaralarni dezinfeksiya qiladi.Bakteriya va viruslarning ko‘payishini to‘xtatadi.Tana ichidagi yallig‘lanishni pasaytiradi.Propolis izlari tufayli tabiiy antibiotik vazifasini bajaradi.9. Asalning jismoniy energiya va quvvatga ta’siriSportchilarda energiya darajasini oshiradi.Charchoqni kamaytiradi, kuch qaytaradi.Mushaklarning tiklanishini tezlashtiradi.Qandli ichimliklarga nisbatan yanada foydali tabiiy energiya manbai.10. Asalning qon tarkibiga ta’siriGemoglobin darajasini oshirishda yordam beradi.Qonni tozalaydi, toksinlarni chiqaradi.Qonda kislorod tashish qobiliyatini yaxshilaydi.11. Asalning ayollar salomatligiga foydasiHayz og‘riqlarini kamaytiradi.Gormonal tizimni me’yorlashtiradi.Homiladorlikda (me’yorida) foydali – immunitetni ko‘taradi, temir beradi.Teri va sochning sog‘lom bo‘lishiga yordam beradi.12. Asalning homiladorlikdagi o‘rni(Esingizda, siz 37+ haftalik homiladarsiz)Kuchli immunitet beradi.Temir va vitaminlar bilan boyitadi.Stressni kamaytiradi, uyquni yaxshilaydi.Shamollashda xavfsizroq tabiiy vosita.Energiya beradi va charchoqni kamaytiradi.Chegarasi: kuniga 1–2 qoshiq yetarli.13. Asalning bolalar uchun foydalariImmunitetni kuchaytiradi.Miya faoliyatini yaxshilaydi.Uyquni tartibga soladi.Ichak faoliyatini yaxshilaydi.⚠️ 1 yoshgacha bo‘lgan bolalarga mumkin emas!14. Asalning sochga foydasiSoch ildizlarini mustahkamlaydi.Sochni silliq va yaltiroq qiladi.Quruq sochni namlaydi.Kepekni kamaytiradi.15. Asalning qarish jarayoniga ta’siriKuchli antioksidant xususiyati tufayli hujayralarni yangilaydi.Qariyning sekinlashishiga yordam beradi.Teri elastikligini oshiradi.16. Jigar va buyrakka foydasiJigarni tozalaydi, toksinlarni chiqaradi.Buyrak faoliyatini yaxshilaydi.Quvvat beradi, organizmni tozalash jarayonini tezlashtiradi.17. Asalning zararli taraflari va ehtiyot chorasiOrtiqcha iste’mol qilsangiz vazn oshishi mumkin.Diabetda ehtiyotkorlik bilan (shifokor nazoratida).Allergiya bo‘lishi mumkin.Bir yoshgacha bolalarga taqiqlanadi.Agar xohlasangiz, asalning turlari (gullardan olinadigan: lipa, akasiya, poliz, tog‘ asali va boshqalar) haqida ham har birini alohida batafsil qilib beraman.
Bular...Aktiv boʻy oʻsish davri 10–13 yoshdan boshlanib, 18–20 yoshgacha davom etadi. Boʻyning baland-pastligi koʻp jihatdan genga bogʻliq boʻlsada, lekin baʼzi bir roʻzgʻordagi yetishmovchilik sabab boʻy oʻsmay qolishi mumkin. Hayot koʻrsatkichlari yaxshilangan mamlakatlarda 10 sm atrofida boʻy oʻsish kuzatilgan. Demak toʻgʻri va sifatli taomlanish bilan boʻyni oʻstirish mumkin.1. Suli yormasi foydali mikroyelementlar: kaliy, magniy, fosfor, yod, ftor, rux, temir, xrom, shuningdek, “A”, “B”, “E” va “K” vitaminlariga boy. Bu moddalarning barchasi suyak va mushak toʻqimalarining rivojlanishini maksimal darajada oshiradi. 2. Banan kaliyning eng yaxshi manbalaridan biridir, yaʼni har kuni banan isteʼmol qilish bolangizning yaxshi oʻsishiga yordam beradi.3. Dukkaklilar oʻsimlik oqsili va B guruh vitaminlari manbai, shuningdek, mushaklar va suyaklarning faol oʻsishiga hissa qoʻshadigan vitaminlar va mikroyelementlar majmuasiga ega.4.Tuxumsifatli oqsil va D vitamini manbai hisoblanadi. Agar siz ularni normal rivojlanishini istasangiz, bolalarga muntazam ravishda berish kerak. Qaynatilgan tuxum bolalar tanasi tomonidan toʻliq hazm boʻladi. 5. Mol goʻshti tarkibida boshqa mahsulotlardan koʻra koʻproq oqsil, temir va sink mavjud. Bularning barchasi bolaning oʻsishida muhim rol oʻynaydi. Mol goʻshti B12 vitaminiga ham boy.6. Dengiz mahsulotlari yuqori sifatli oqsilning yana bir manbai. Bundan tashqari, rekord miqdordagi B12 vitamini miyani ragʻbatlantiradi. Kechqurun har qanday dengiz maxsulotlarini isteʼmol qilish tavsiya etiladi, chunki ular juda koʻp oqsil va yod elementiga boy. Bola uyqu paytida oʻsish gormoni ishlab chiqarishini ragʻbatlantiradi.7. Yongʻoq foydalari, xususan, tananing oʻsishi va rivojlanishiga foydali taʼsiri Gippokrat davridan beri maʼlum boʻlib, u oʻz risolalarida buni taʼkidlagan.8.Tvorog organizm tomonidan oqsillarni hazm qilish qulayligi boʻyicha shubhasiz yetakchi hisoblanadi, shuning uchun u bolalarning ratsionida boʻlishi kerak. Tvorogga boy boʻlgan provitaminlarning quyosh nurlari taʼsirida inson tanasi D vitamini ishlab chiqaradi. Bu vitamin kalsiy va fosfor almashinuvida faol ishtirok etadi, bu esa suyaklar va tishlarning holatiga ijobiy taʼsir qiladi.9. Asalbola organizmini oʻsishi va rivojlanishi uchun zarur boʻlgan mineral elementlar majmuasi bilan taʼminlaydi. Bolaning ratsionidagi asal kalsiy va magniyning yaxshiroq soʻrilishiga imkon beradi, bu esa suyak va tishlarning normal rivojlanishiga yordam beradi. Bir yoshgacha boʻlgan chaqaloqlarga asalni bermaslik kerak — bu chaqaloqning hazm qilishini qiyinlashtiradi va kuchli allergiyaga olib kelishi mumkin. 10. Olma ular kaliy, magniy, kalsiy, beta-karotin, B guruh vitaminlari va suyak zichligini sezilarli darajada oshirishi mumkin boʻlgan boshqa koʻplab foydali moddalarga boy. Bundan tashqari, boshqa mevalardan farqli oʻlaroq, faqat olma suyaklarni mustahkamlash uchun eng yaxshi boʻlgan bor va flavonoid floridzinni oʻzida saqlaydi.Bo'y o'sishdan ortda qolayotgan yaqinlaringiz bo'lsa ulashingBo'y uzunligiga nimalar ta'sir qiladiBo’yni vizual tarzda uzaytirish uchun uchun kiyim, poyabzal va qad-qomatni tekislash uchun bir nechta jismoniy mashqlar bajarish qilish yetarli bo’ladi. Jismoniy ravishda o’sish uchun amallar esa hammaga ham mos kelavermaydi, xususan:25 yoshdan so'ng(bu yoshga yaqin rana o’sishdan to’xtaydi). Bu davrda faqatgina jarrohlik yoki medikamentoz choralar amalga oshirilishi mumkin.Irsiyat. Agar ota-ona novcha bo’lmasa, jiddiy natijalar kutmaslik kerak. Ammo bu urinib ko’rish arzimaydi degani emas.Tibbiy qarshi ko’rsatmalar Agar sport bilan shug’ullanishga cheklovlar yoki umurtqa bilan bog’liq har qanday muammolar mavjud bo’lsa, bo’yni uzunroq qilishga qaratilgan urinishlar noxush oqibatlarga olib kelishi mumkin. Bu holda faqat shifokor bilan maslahatlashgach muayyan choralar ko’rish mumkin.Inson bo’yining uzunligi ko’plab omillarga bog’liq bo’ladi. Agar kishida tug’ma patologiyalar bo’lmasa, unda bo’yning pastligi — bu tabiiy reaktsiya, ya’ni mavjud tashqi sharoitda organizmning normal faoliyat uchun zarur bo’lgan optimal parametrdir.
