DisbiozDisbioz yoki disbakterioz – ichak mikroflorasining salbiy tomonga o‘zgarishi degan ma’noni bildiradi.Tug‘ruqxonadan chiqqandan so‘ng bir haftalardan keyin bir maromda uxlayotgan chaqaloqning teri qoplamlari quruqlashib, ichi kelmaydi yoki aksincha tez-tez va suyuq bo‘lib keladi.Uning onasini emishi kamayadi, qorni og‘rigani uchun bezovta harakatlari ko‘payib, dard sababli yig‘isi kuchayib boradi. Natijada najasida shilliqlar paydo bo‘lib, ichi keta boshlaydi. Bu holat ko‘proq ichak disbiozidan dalolat beradi. Xalq orasida ushbu kasallik disbakterioz deb ham yuritiladi.Disbioz kasalligini davolashIchak disbiozida eng yaxshi davo go‘dak uchun ona suti hisoblanadi. Chaqaloqni emizishning iloji bo‘lmagan hollarda pre yoki probiotiklari bor qo‘shimchalar beriladi.Probiotikli aralashmalarga esa “Laktofidus” bifidobakteriyalar bilan boyitilgan hamda “NAN” nordon qatiqli – bifidobakteriya va nordon sutli streptokokk bilan boyitilgan mahsulotlar kiradi.Disbakteriozda dori vositalari bilan davolash ikki bosqichda o‘tkaziladi:1-bosqich. Mikrob dekontaminatsiyasi ingichka ichakda bakteriya o‘sishi yuqori bo‘lganda, shartli – patogen (zararli) flora aniqlanganda o‘tkaziladi. Mahalliy ta’sir qiluvchi, obligat (asosiy) foydali mikrofloraga ta’sir qilmaydigan dori vositalari tanlanadi. Bemorda ichakdan tashqari yana boshqa xastalik o‘choqlari bo‘lganda, flora sezgirligiga ko‘ra antibiotikli davo kursi amalga oshiriladi. Kandidozda zamburug‘larga qarshi dori vositalari qo‘llaniladi. Ushbu davo muolajasi 1-bosqichda 5-7 kun davom etadi.Disbiozning 1-darajasida klinik belgilar bo‘lmaganda antibiotiklar qo‘llanilmaydi.2-Bosqich. Ichak mikroflorasini me’yorga keltirishda probiotiklar qo‘llaniladi (ichakdagi normal florani saqlaydigan dori vositalari), bioterapevtik dori vositalari sifatida ishlatiladigan mikroorganizmlar ham ichak mikraflorasi faoliyatiga ijobiy ta’sir etadi. Masalan:Entolaktin baby 1x2 mahal 7 kun beriladi.SabablariDisbioz yoki disbakterioz — ichakdagi foydali va zararli mikroorganizmlar muvozanatining buzilishi bilan bog‘liq holatdir. Inson ichagida millionlab bakteriyalar yashaydi va ular ovqat hazm qilish, vitaminlar ishlab chiqarish hamda immunitetni mustahkamlashda muhim rol o‘ynaydi. Chaqaloqlarda esa ichak mikroflorasi hali to‘liq shakllanmagan bo‘lgani sababli disbioz holati tez-tez uchrab turadi.Odatda yangi tug‘ilgan chaqaloqning ichagi tug‘ilish vaqtida deyarli steril bo‘ladi. Bola ona suti bilan oziqlana boshlaganidan keyin ichakda foydali bakteriyalar paydo bo‘lib, asta-sekin sog‘lom mikroflora shakllanadi. Agar bu jarayonda turli salbiy omillar ta’sir etsa, ichak mikroflorasi buzilishi mumkin va bu holat disbioz deb ataladi.Chaqaloqlarda disbioz paydo bo‘lishining bir nechta sabablari mavjud. Eng ko‘p uchraydigan sabablar qatoriga antibiotiklarni uzoq vaqt qabul qilish, sun’iy ovqatlantirish, ichak infeksiyalari, immunitetning pastligi hamda tug‘ruq paytidagi ayrim asoratlar kiradi. Shuningdek, onaning homiladorlik davrida og‘ir kasalliklar bilan og‘rishi ham chaqaloq ichak mikroflorasiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.BelgilariDisbiozning belgilari chaqaloqlarda turlicha namoyon bo‘ladi. Eng avvalo bola bezovta bo‘lib qoladi, tez-tez yig‘laydi va qorni og‘riganligi sabab oyoqlarini qorniga tortib oladi. Qorin dam bo‘lishi, gaz to‘planishi ham tez-tez kuzatiladi. Ba’zi hollarda najas suyuq bo‘lib ketadi yoki aksincha ich qotishi paydo bo‘ladi. Najasda ko‘pik yoki shilliq paydo bo‘lishi ham disbiozning muhim belgilaridan biridir. Ayrim chaqaloqlarda terida allergik toshmalar paydo bo‘lishi yoki vazn ortishi sekinlashishi ham kuzatiladi.Chaqaloqlarda disbiozni davolashda eng muhim omil to‘g‘ri ovqatlantirish hisoblanadi. Eng yaxshi davo sifatida ona suti tavsiya etiladi, chunki ona sutida ichak uchun foydali bo‘lgan bakteriyalar va immun moddalar mavjud. Agar chaqaloqni emizishning imkoni bo‘lmasa, shifokor tavsiyasiga ko‘ra probiotik yoki prebiotik qo‘shimchalari bo‘lgan maxsus aralashmalar berilishi mumkin.Davolash jarayonida ba’zan probiotik preparatlar ham qo‘llaniladi. Ular ichakdagi foydali bakteriyalarni ko‘paytirishga yordam beradi va mikroflora muvozanatini tiklaydi. Ayrim hollarda zararli bakteriyalar ko‘payib ketgan bo‘lsa, shifokor tavsiyasi bilan maxsus dori vositalari ham qo‘llanishi mumkin. Biroq chaqaloqlarda har qanday dori faqat mutaxassis nazorati ostida berilishi kerak.Disbiozning oldini olish uchun chaqaloqni imkon qadar ona suti bilan oziqlantirish juda muhim. Bundan tashqari, bolaga antibiotiklarni faqat shifokor tavsiyasi bilan berish, gigiyenaga rioya qilish va qo‘shimcha ovqatlarni bolaning yoshiga mos ravishda berish tavsiya etiladi.Xulosa qilib aytganda, chaqaloqlarda disbioz ichak mikroflorasining vaqtinchalik buzilishi bilan bog‘liq holat bo‘lib, ko‘pincha to‘g‘ri parvarish va ovqatlantirish yordamida bartaraf etiladi. Agar bola uzoq vaqt bezovta bo‘lsa, najasi o‘zgarsa yoki vazni yaxshi ortmasa, albatta pediatr shifokor ko‘rigidan o‘tkazish lozim.
