ANORNING KELIB CHIQISHI VA TARIXIAnorning vatani Markaziy Osiyo, Eron va Hindiston hududlari hisoblanadi. Qadimgi Misr, Yunon va Rimda anor muqaddas meva sifatida qadrlangan. Ipak yo‘li orqali anor butun dunyoga tarqalgan. Hozirgi kunda O‘zbekiston, Eron, Hindiston, Turkiya, Ozarbayjon, Ispaniya va Italiyada keng yetishtiriladi.Anor (Punica granatum) — qadimdan insoniyat tomonidan yetishtiriladigan, shifobaxsh xususiyatlarga ega bo‘lgan mevalardan biridir. U vitaminlarga, antioksidantlarga va minerallarga boy bo‘lib, sog‘liq uchun juda foydali hisoblanadi. Anor ko‘plab xalqlarda baraka, sog‘liq va uzoq umr ramzi sifatida qadrlanadi.ANOR O‘SIMLIGINING BOTANIK TAVSIFIAnor — ko‘p yillik daraxtsimon buta bo‘lib, balandligi 3–5 metrga yetadi.ASOSIY XUSUSIYATLARI:Barglari — mayda, yaltiroq va cho‘ziqGullari — yorqin qizil yoki to‘q to‘q sariqMevasi — qalin po‘stli, ichida ko‘plab donachalarDonalari — qizil, pushti yoki oq rangdaUrug‘i — suvli va shirinANORNING TURLARISHIRIN ANOR – eng ko‘p iste’mol qilinadi.NORDON ANOR – dorivor va sharbat uchun ishlatiladi.YOVVOYI ANOR – kichik mevali, ko‘proq tabiatda uchraydi.ANORNING KIMYOVIY TARKIBI100 GRAMM ANORDA:Kaloriya — 80–85 kkalOqsil — 1.5 gYog‘ — 0.5 gUglevod — 18–19 gKletchatka — 4 gVITAMINLAR:C vitaminiA vitaminiE vitaminiK vitaminiB guruhi vitaminlariMINERALLAR:KaliyTemirKaltsiyFosforMagniyAnor tarkibida kuchli antioksidantlar (polifenollar) mavjud.ANORNING FOYDALARIQON UCHUN FOYDASIAnor gemoglobinni oshiradi, kamqonlikni kamaytiradi va qon aylanishini yaxshilaydi.YURAK UCHUN FOYDASIAnor yurak-qon tomir tizimini mustahkamlaydi, qon bosimini tartibga soladi va xolesterinni kamaytiradi.IMMUNITETNI KUCHAYTIRADIC vitamini va antioksidantlar organizmni virus va kasalliklardan himoya qiladi.OVQAT HAZMINI YAXSHILAYDIAnor ichak faoliyatini yaxshilaydi va hazmni osonlashtiradi.TERI VA GO‘ZALLIK UCHUN FOYDASIAnor terini yangilaydi, ajinlarni kamaytiradi va qarishni sekinlashtiradi.YALLIG‘LANISHGA QARSHIAnor tarkibidagi moddalar yallig‘lanishni kamaytiradi va organizmni tozalaydi.ANORNING ZARARLARIJuda ko‘p iste’mol qilish oshqozon kislotasini oshirishi mumkinTish emalini zararlashi mumkinAllergiya chaqirishi mumkinQon bosimi past odamlarga ehtiyot bo‘lish tavsiya etiladiANOR SHARBATI VA UNING FOYDASIFOYDALARI:Qonni tozalaydiImmunitetni oshiradiYurak uchun foydaliEnergiya beradiANORNING TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHIXalq tabobatida anor:KamqonlikdaOshqozon kasalliklaridaImmunitetni oshirishdaYurak kasalliklaridaIch ketishdaishlatiladi.ANORNI YETISHTIRISHAnor issiq va quruq iqlimni yaxshi ko‘radi, qurg‘oqchilikka chidamli.YETISHTIRISH SHAROITI:Quyoshli joyO‘rtacha sug‘orishUnumdor tuproqO‘ZBEKISTONDA ANORO‘zbekistonda anor Surxondaryo, Qashqadaryo, Farg‘ona va Samarqand viloyatlarida keng yetishtiriladi. O‘zbekiston anori shirinligi va sifati bilan mashhur.ANORNING OVQATLANISHDAGI O‘RNIAnor quyidagicha iste’mol qilinadi:Yangi meva sifatidaSharbatSalat va desertlardaQuritilgan donachalarAnor — sog‘liq uchun juda foydali, vitaminlarga boy va shifobaxsh mevadir. U qon, yurak, immunitet va teri uchun foydali hisoblanadi. Me’yorida iste’mol qilinganda organizmni mustahkamlaydi va ko‘plab kasalliklarning oldini oladi.
