Anorning foydali va zararli tomonlari
ANORNING KELIB CHIQISHI VA TARIXI
Anorning vatani Markaziy Osiyo, Eron va Hindiston hududlari hisoblanadi. Qadimgi Misr, Yunon va Rimda anor muqaddas meva sifatida qadrlangan. Ipak yo‘li orqali anor butun dunyoga tarqalgan. Hozirgi kunda O‘zbekiston, Eron, Hindiston, Turkiya, Ozarbayjon, Ispaniya va Italiyada keng yetishtiriladi.
Anor (Punica granatum) — qadimdan insoniyat tomonidan yetishtiriladigan, shifobaxsh xususiyatlarga ega bo‘lgan mevalardan biridir. U vitaminlarga, antioksidantlarga va minerallarga boy bo‘lib, sog‘liq uchun juda foydali hisoblanadi. Anor ko‘plab xalqlarda baraka, sog‘liq va uzoq umr ramzi sifatida qadrlanadi.
ANOR O‘SIMLIGINING BOTANIK TAVSIFI
Anor — ko‘p yillik daraxtsimon buta bo‘lib, balandligi 3–5 metrga yetadi.
ASOSIY XUSUSIYATLARI:
Barglari — mayda, yaltiroq va cho‘ziq
Gullari — yorqin qizil yoki to‘q to‘q sariq
Mevasi — qalin po‘stli, ichida ko‘plab donachalar
Donalari — qizil, pushti yoki oq rangda
Urug‘i — suvli va shirin
ANORNING TURLARI
SHIRIN ANOR – eng ko‘p iste’mol qilinadi.
NORDON ANOR – dorivor va sharbat uchun ishlatiladi.
YOVVOYI ANOR – kichik mevali, ko‘proq tabiatda uchraydi.
ANORNING KIMYOVIY TARKIBI
100 GRAMM ANORDA:
Kaloriya — 80–85 kkal
Oqsil — 1.5 g
Yog‘ — 0.5 g
Uglevod — 18–19 g
Kletchatka — 4 g
VITAMINLAR:
C vitamini
A vitamini
E vitamini
K vitamini
B guruhi vitaminlari
MINERALLAR:
Kaliy
Temir
Kaltsiy
Fosfor
Magniy
Anor tarkibida kuchli antioksidantlar (polifenollar) mavjud.
ANORNING FOYDALARI
QON UCHUN FOYDASI
Anor gemoglobinni oshiradi, kamqonlikni kamaytiradi va qon aylanishini yaxshilaydi.
YURAK UCHUN FOYDASI
Anor yurak-qon tomir tizimini mustahkamlaydi, qon bosimini tartibga soladi va xolesterinni kamaytiradi.
IMMUNITETNI KUCHAYTIRADI
C vitamini va antioksidantlar organizmni virus va kasalliklardan himoya qiladi.
OVQAT HAZMINI YAXSHILAYDI
Anor ichak faoliyatini yaxshilaydi va hazmni osonlashtiradi.
TERI VA GO‘ZALLIK UCHUN FOYDASI
Anor terini yangilaydi, ajinlarni kamaytiradi va qarishni sekinlashtiradi.
YALLIG‘LANISHGA QARSHI
Anor tarkibidagi moddalar yallig‘lanishni kamaytiradi va organizmni tozalaydi.
ANORNING ZARARLARI
Juda ko‘p iste’mol qilish oshqozon kislotasini oshirishi mumkin
Tish emalini zararlashi mumkin
Allergiya chaqirishi mumkin
Qon bosimi past odamlarga ehtiyot bo‘lish tavsiya etiladi
ANOR SHARBATI VA UNING FOYDASI
FOYDALARI:
Qonni tozalaydi
Immunitetni oshiradi
Yurak uchun foydali
Energiya beradi
ANORNING TIBBIYOTDA QO‘LLANILISHI
Xalq tabobatida anor:
Kamqonlikda
Oshqozon kasalliklarida
Immunitetni oshirishda
Yurak kasalliklarida
Ich ketishda
ishlatiladi.
ANORNI YETISHTIRISH
Anor issiq va quruq iqlimni yaxshi ko‘radi, qurg‘oqchilikka chidamli.
YETISHTIRISH SHAROITI:
Quyoshli joy
O‘rtacha sug‘orish
Unumdor tuproq
O‘ZBEKISTONDA ANOR
O‘zbekistonda anor Surxondaryo, Qashqadaryo, Farg‘ona va Samarqand viloyatlarida keng yetishtiriladi. O‘zbekiston anori shirinligi va sifati bilan mashhur.
ANORNING OVQATLANISHDAGI O‘RNI
Anor quyidagicha iste’mol qilinadi:
Yangi meva sifatida
Sharbat
Salat va desertlarda
Quritilgan donachalar
Anor — sog‘liq uchun juda foydali, vitaminlarga boy va shifobaxsh mevadir. U qon, yurak, immunitet va teri uchun foydali hisoblanadi. Me’yorida iste’mol qilinganda organizmni mustahkamlaydi va ko‘plab kasalliklarning oldini oladi.
