KESHYUNING KELIB CHIQISHI VA TARIXIKeshyuning vatani Braziliya hisoblanadi. XVI asrda portugallar uni Hindiston, Afrika va Janubi-Sharqiy Osiyoga olib borgan. Bugungi kunda keshyu Hindiston, Vetnam, Braziliya, Nigeriya va Indoneziyada keng yetishtiriladi. Keshyu daraxti nafaqat yong‘og‘i, balki “keshyu olmasi” deb ataladigan mevasi bilan ham mashhur.Keshyu (Anacardium occidentale) — tropik hududlarda o‘sadigan daraxt mevasi bo‘lib, dunyoda eng mashhur va foydali yong‘oqlardan biridir. U o‘zining yumshoq ta’mi, yuqori ozuqaviy qiymati va sog‘liq uchun foydali xususiyatlari bilan mashhur. Keshyu tarkibida foydali yog‘lar, vitaminlar, minerallar va antioksidantlar ko‘p bo‘lib, organizm uchun muhim oziq manbai hisoblanadi.KESHYU O‘SIMLIGINING BOTANIK TAVSIFIKeshyu — tropik daraxt bo‘lib, balandligi 10–12 metrga yetadi.ASOSIY XUSUSIYATLARI:Barglari — yirik, oval shakldaGullari — mayda, och pushti yoki oqMevasi — “keshyu olmasi” (soxta meva)Urug‘i — pastki qismida joylashgan keshyu yong‘og‘iPo‘stlog‘i — qattiq va zaharli suyuqlik saqlaydi (tozalab iste’mol qilinadi)KESHYUNING TURLARIXOM KESHYU – qayta ishlanmagan, foydali moddalar ko‘p.QOVURILGAN KESHYU – mazali, lekin biroz kamroq foydali.TUZLI KESHYU – gazak sifatida ishlatiladi.KESHYU PASTASI – maydalangan va krem holatida.KESHYUNING KIMYOVIY TARKIBI100 GRAMM KESHYUDA:Kaloriya — 550–560 kkalOqsil — 18 gYog‘ — 44 gUglevod — 30 gKletchatka — 3 gVITAMINLAR:E vitaminiK vitaminiB1, B2, B6 vitaminlariMINERALLAR:MagniyTemirFosforRuxKaliyMisKESHYUNING FOYDALARIYURAK UCHUN FOYDASIKeshyu tarkibidagi foydali yog‘lar yurak-qon tomir tizimini mustahkamlaydi.MIYA FAOLIYATINI YAXSHILAYDIMagniy va B vitaminlari miya faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi.SUYAKLARNI MUSTAHKAMLAYDIKeshyu tarkibidagi kaltsiy va magniy suyaklar uchun foydali.IMMUNITETNI KUCHAYTIRADIAntioksidantlar organizmni kasalliklardan himoya qiladi.TERI VA SOCH UCHUN FOYDASIKeshyu terini namlaydi, sochni mustahkamlaydi.QON UCHUN FOYDASITemir moddasi kamqonlikni kamaytiradi.KESHYUNING ZARARLARIJuda ko‘p iste’mol qilish semirishga olib keladiAllergiya chaqirishi mumkinTuzli keshyu qon bosimini oshirishi mumkinQovurilgan keshyu oshqozonga og‘ir bo‘lishi mumkinKESHYU VA TIBBIYOTXalq tabobatida keshyu:Energiya beruvchi sifatidaImmunitetni oshirishdaSuyaklarni mustahkamlashdaQon uchun foydali mahsulot sifatida ishlatiladiKESHYU YETISHTIRISHKeshyu issiq tropik iqlimni yaxshi ko‘radi. Sovuqqa chidamsiz o‘simlik hisoblanadi.YETISHTIRISH SHAROITI:Issiq iqlim (24–28°C)Quyoshli joyQumli tuproqKam sug‘orishKESHYU OVQATLANISHDAGI O‘RNIKeshyu quyidagicha iste’mol qilinadi:Gazak sifatidaSalat va desertlardaKrem va pasta shaklidaShirinliklardaO‘simlik suti tayyorlashdaKESHYU VA KOSMETOLOGIYAKeshyu yog‘i kosmetikada ishlatiladi:Terini namlaydiAjinlarni kamaytiradiSochni mustahkamlaydiKeshyu — yuqori ozuqaviy qiymatga ega, foydali va energiyaga boy yong‘oqdir. U yurak, miya, suyak va immunitet uchun foydali hisoblanadi. Me’yorida iste’mol qilinganda organizmni mustahkamlaydi va sog‘liqni yaxshilaydi.
