Keshyuning xususiyatlari
KESHYUNING KELIB CHIQISHI VA TARIXI
Keshyuning vatani Braziliya hisoblanadi. XVI asrda portugallar uni Hindiston, Afrika va Janubi-Sharqiy Osiyoga olib borgan. Bugungi kunda keshyu Hindiston, Vetnam, Braziliya, Nigeriya va Indoneziyada keng yetishtiriladi. Keshyu daraxti nafaqat yong‘og‘i, balki “keshyu olmasi” deb ataladigan mevasi bilan ham mashhur.
Keshyu (Anacardium occidentale) — tropik hududlarda o‘sadigan daraxt mevasi bo‘lib, dunyoda eng mashhur va foydali yong‘oqlardan biridir. U o‘zining yumshoq ta’mi, yuqori ozuqaviy qiymati va sog‘liq uchun foydali xususiyatlari bilan mashhur. Keshyu tarkibida foydali yog‘lar, vitaminlar, minerallar va antioksidantlar ko‘p bo‘lib, organizm uchun muhim oziq manbai hisoblanadi.
KESHYU O‘SIMLIGINING BOTANIK TAVSIFI
Keshyu — tropik daraxt bo‘lib, balandligi 10–12 metrga yetadi.
ASOSIY XUSUSIYATLARI:
Barglari — yirik, oval shaklda
Gullari — mayda, och pushti yoki oq
Mevasi — “keshyu olmasi” (soxta meva)
Urug‘i — pastki qismida joylashgan keshyu yong‘og‘i
Po‘stlog‘i — qattiq va zaharli suyuqlik saqlaydi (tozalab iste’mol qilinadi)
KESHYUNING TURLARI
XOM KESHYU – qayta ishlanmagan, foydali moddalar ko‘p.
QOVURILGAN KESHYU – mazali, lekin biroz kamroq foydali.
TUZLI KESHYU – gazak sifatida ishlatiladi.
KESHYU PASTASI – maydalangan va krem holatida.
KESHYUNING KIMYOVIY TARKIBI
100 GRAMM KESHYUDA:
Kaloriya — 550–560 kkal
Oqsil — 18 g
Yog‘ — 44 g
Uglevod — 30 g
Kletchatka — 3 g
VITAMINLAR:
E vitamini
K vitamini
B1, B2, B6 vitaminlari
MINERALLAR:
Magniy
Temir
Fosfor
Rux
Kaliy
Mis
KESHYUNING FOYDALARI
YURAK UCHUN FOYDASI
Keshyu tarkibidagi foydali yog‘lar yurak-qon tomir tizimini mustahkamlaydi.
MIYA FAOLIYATINI YAXSHILAYDI
Magniy va B vitaminlari miya faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi.
SUYAKLARNI MUSTAHKAMLAYDI
Keshyu tarkibidagi kaltsiy va magniy suyaklar uchun foydali.
IMMUNITETNI KUCHAYTIRADI
Antioksidantlar organizmni kasalliklardan himoya qiladi.
TERI VA SOCH UCHUN FOYDASI
Keshyu terini namlaydi, sochni mustahkamlaydi.
QON UCHUN FOYDASI
Temir moddasi kamqonlikni kamaytiradi.
KESHYUNING ZARARLARI
Juda ko‘p iste’mol qilish semirishga olib keladi
Allergiya chaqirishi mumkin
Tuzli keshyu qon bosimini oshirishi mumkin
Qovurilgan keshyu oshqozonga og‘ir bo‘lishi mumkin
KESHYU VA TIBBIYOT
Xalq tabobatida keshyu:
Energiya beruvchi sifatida
Immunitetni oshirishda
Suyaklarni mustahkamlashda
Qon uchun foydali mahsulot sifatida ishlatiladi
KESHYU YETISHTIRISH
Keshyu issiq tropik iqlimni yaxshi ko‘radi. Sovuqqa chidamsiz o‘simlik hisoblanadi.
YETISHTIRISH SHAROITI:
Issiq iqlim (24–28°C)
Quyoshli joy
Qumli tuproq
Kam sug‘orish
KESHYU OVQATLANISHDAGI O‘RNI
Keshyu quyidagicha iste’mol qilinadi:
Gazak sifatida
Salat va desertlarda
Krem va pasta shaklida
Shirinliklarda
O‘simlik suti tayyorlashda
KESHYU VA KOSMETOLOGIYA
Keshyu yog‘i kosmetikada ishlatiladi:
Terini namlaydi
Ajinlarni kamaytiradi
Sochni mustahkamlaydi
Keshyu — yuqori ozuqaviy qiymatga ega, foydali va energiyaga boy yong‘oqdir. U yurak, miya, suyak va immunitet uchun foydali hisoblanadi. Me’yorida iste’mol qilinganda organizmni mustahkamlaydi va sog‘liqni yaxshilaydi.