Arab xurmosining foydali va zararli tomonlari

ARAB XURMOSI HAQIDA UMUMIY MA’LUMOT

Arab xurmosi — qadim zamonlardan beri insoniyat tomonidan iste’mol qilinib kelinayotgan eng foydali va to‘yimli mevalardan biridir. U asosan issiq iqlimda o‘sadigan xurmo daraxtining mevasi bo‘lib, Yaqin Sharq, Shimoliy Afrika va Arab mamlakatlarida keng tarqalgan. Arab xurmosi ming yillar davomida nafaqat oziq-ovqat sifatida, balki dorivor mahsulot sifatida ham qadrlanib kelgan. Hozirgi kunda u dunyoning ko‘plab mamlakatlarida sevib iste’mol qilinadi.
Xurmo daraxti baland bo‘yli, uzoq umr ko‘radigan daraxt hisoblanadi va ba’zan 20–30 metr balandlikkacha o‘sadi. Uning mevasi cho‘zinchoq shaklda bo‘lib, rangi och jigarrangdan to‘q jigarranggacha bo‘ladi. Arab xurmosi yumshoq, shirador va juda to‘yimli bo‘ladi. U yangi holda ham, quritilgan holda ham iste’mol qilinadi. Quritilgan xurmo uzoq saqlanish xususiyatiga ega bo‘lib, energiya manbai sifatida qadrlanadi.
Arab xurmosi tarkibida ko‘plab foydali moddalar mavjud. U vitaminlar (A, B guruhi, C), kaliy, magniy, temir, fosfor, tolalar va tabiiy shakar (glyukoza, fruktoza) ga boy. Shu sababli u tez energiya beradi, organizmni mustahkamlaydi va umumiy sog‘liq uchun foydali hisoblanadi.

ARAB XURMOSINING FOYDALI XUSUSIYATLARI

Arab xurmosi organizm uchun juda foydali meva hisoblanadi. Avvalo, u kuchli energiya manbai bo‘lib, tanani tez quvvatlantiradi. Charchoq, holsizlik va kuchsizlanishda xurmo iste’mol qilish foydali. U sportchilar va jismoniy mehnat qiladigan insonlar uchun ayniqsa foydalidir.
Xurmo yurak va qon tomir tizimi uchun juda foydali. Undagi kaliy yurak faoliyatini mustahkamlaydi, qon bosimini me’yorlashtirishga yordam beradi va yurak urishini tartibga soladi. Shuningdek, xurmo qon aylanishini yaxshilaydi va organizmni foydali minerallar bilan ta’minlaydi.
Arab xurmosi hazm tizimi uchun ham foydali. Undagi tolalar ichak faoliyatini yaxshilaydi, qabziyatni kamaytiradi va ichaklarni tozalashga yordam beradi. Xurmo oshqozonni tinchlantiradi va hazmni yengillashtiradi.
Immunitetni mustahkamlashda ham xurmo muhim rol o‘ynaydi. U organizmni vitamin va antioksidantlar bilan boyitadi, shamollash va infeksiyalarga qarshi kurashishda yordam beradi. Xurmo muntazam iste’mol qilinsa, organizmning umumiy qarshiligi oshadi.
Xurmo suyaklar uchun ham foydali. Undagi kalsiy va fosfor suyaklarni mustahkamlaydi, tishlarni sog‘lom saqlashga yordam beradi. Shuningdek, xurmo asab tizimini tinchlantiradi, stressni kamaytiradi va uyquni yaxshilaydi.

QAYSI KASALLIKLARGA SHIFO

Arab xurmosi ko‘plab kasalliklarda foydali oziq hisoblanadi. U kamqonlikda foydali, chunki tarkibida temir moddasi mavjud bo‘lib, qon hosil bo‘lishiga yordam beradi. Xurmo kamqonlikdan aziyat chekadigan insonlarga tavsiya etiladi.
Yurak kasalliklarida ham xurmo foydali. U yurak mushagini mustahkamlaydi, qon tomirlarni qo‘llab-quvvatlaydi va yurak faoliyatini yaxshilaydi. Qon bosimi muammolarida ham xurmo foydali hisoblanadi.
Hazm tizimi muammolarida xurmo yaxshi yordam beradi. Qabziyat, ichak sustligi va hazm buzilishida xurmo ichaklarni faol ishlashiga yordam beradi. U oshqozonni yumshoq tozalaydi va ichak faoliyatini me’yorlashtiradi.
Holsizlik va quvvat yetishmasligida xurmo tez energiya beradi. U kasallikdan keyingi tiklanish davrida ham foydali. Shuningdek, xurmo immunitetni oshiradi va organizmni mustahkamlaydi.

ARAB XURMOSINING ZARARLI TOMONLARI

Arab xurmosi foydali bo‘lishiga qaramay, uni me’yoridan ortiq iste’mol qilish tavsiya etilmaydi. Chunki unda tabiiy shakar miqdori ko‘p. Juda ko‘p iste’mol qilinsa, vazn ortishi yoki qonda shakar miqdori oshishi mumkin. Shu sababli qandli diabeti bor insonlar xurmoni ehtiyotkorlik bilan iste’mol qilishi kerak.
Ba’zi insonlarda xurmo allergik reaksiya yoki oshqozon bezovtaligini keltirib chiqarishi mumkin. Shuningdek, haddan tashqari ko‘p iste’mol qilish ich ketishiga sabab bo‘lishi mumkin.

ARAB XURMOSINING TURLARI

Arab xurmosining ko‘plab turlari mavjud bo‘lib, ular hajmi, rangi, shirinligi va yumshoqligiga qarab farqlanadi. Ba’zi turlari juda yumshoq va shirador bo‘lsa, ayrimlari qattiqroq va kamroq shirin bo‘ladi. Eng mashhur turlari yumshoq, karamelga o‘xshash ta’mli xurmolar bo‘lib, ular ko‘pincha yangi holda iste’mol qilinadi.
Quritilgan xurmo turlari ham mavjud bo‘lib, ular uzoq saqlanadi va energiya manbai sifatida ishlatiladi. Ayrim yirik navlari juda to‘yimli bo‘lib, tarkibida shakar va minerallar ko‘p bo‘ladi. Har bir xurmo turi o‘ziga xos ta’m va foydali xususiyatlarga ega.

EHTIYOT CHORALARI

Arab xurmosini me’yorida iste’mol qilish muhim. Kuniga o‘rtacha 3–5 dona iste’mol qilish yetarli hisoblanadi. Qandli diabet, ortiqcha vazn yoki oshqozon muammosi bor insonlar xurmoni ko‘p iste’mol qilmasligi kerak. Agar allergiya yoki noqulaylik sezilsa, iste’molni to‘xtatish tavsiya etiladi.

Arab xurmosi — juda to‘yimli, shifobaxsh va foydali mevalardan biridir. U organizmga energiya beradi, yurak va hazm tizimini mustahkamlaydi, immunitetni oshiradi va umumiy sog‘liqni yaxshilaydi. To‘g‘ri va me’yorida iste’mol qilinsa, arab xurmosi sog‘liq uchun katta foyda keltiradi. Shu sababli u kundalik ratsionda foydali tabiiy oziq sifatida muhim o‘rin egallaydi.