Suzmaning xususiyatlari
Suzma nima?
Suzma — bu qatiqni ajratib, ortiqcha suyuqlik (suyuqlik qismi yoki qaymoq)dan tozalangan, qalin va mazali sut mahsuloti. Ba’zan unga smetana yoki sut qo‘shiladi, shunda u yanada boyroq ta’mga ega bo‘ladi.
Tarkibi
Oqsil: Suzma tarkibida oqsil miqdori qatiq va sutga nisbatan yuqori. Oqsil mushaklar rivojlanishi va tanani energiya bilan ta’minlashda muhim.Yog‘: Yog‘ miqdori sut va qatiq sifatiga qarab o‘zgaradi, odatda 3–9% atrofida.
Kaltsiy va fosfor: Suyaklar va tishlar uchun foydali minerallar.
Vitaminlar: B guruhi vitaminlari, A, D, E va K vitaminlari mavjud.
Probiotiklar: Suzma ichida foydali bakteriyalar bo‘lib, ichak mikroflorasini yaxshilaydi.
Foydalari
1. Suyak va tishlarni mustahkamlaydi – kaltsiy va fosfor tufayli.
2. Mushaklarni rivojlantiradi – oqsil manbai sifatida sportchilar uchun foydali.
3. Hazmni yaxshilaydi – ichak faoliyatini tartibga soladi.
4. Immunitetni kuchaytiradi – probiotiklar yordamida.
5. Charchoqni kamaytiradi – energiya beradi va organizmni tiklaydi.
6. Vazn nazorati uchun foydali – oz kaloriyali bo‘lib, to‘q tutadi.
7. Homilador va emizikli ayollar uchun foydali – chaqaloq rivojlanishi uchun kaltsiy va oqsil manbai.
8. Qon bosimini me’yorda ushlab turadi – organizmni minerallar bilan ta’minlaydi.
Zararli tomonlari
1. Yog‘li suzma ortiqcha iste’mol qilinsa – vazn ortishiga sabab bo‘lishi mumkin.
2. Laktaza yetishmovchiligi bo‘lsa – sut mahsulotlari hazm qilinmasligi mumkin.
3. Qand bilan aralashtirilsa – shakar miqdori ortadi, bu diabet xavfini oshiradi.
4. Uzun vaqt ochiq holda saqlansa – bakteriyalar ko‘payib, zarar keltirishi mumkin.
5. Kaloriya
100 gramm suzma: taxminan 100–150 kkal (yog‘ miqdoriga bog‘liq).
Yog‘siz suzma — kamroq kaloriyali, yog‘li suzma — ko‘proq kaloriyali.
Foydalanish usullari
Nonushta uchun yog‘siz suzma meva yoki asal bilan iste’mol qilinadi.Pishiriqlar va desertlarda pishloq o‘rnida ishlatiladi.
Salatlar va ovqatlar tarkibiga qo‘shiladi.
Ba’zi hududlarda quritib, uzoq muddat saqlanadi (kurut shakli).
