Qorin dam bo‘lishiga sabab bo‘ladigan ovqatlarQorin dam bo‘lishi (meteorizm) — ichaklarda ortiqcha gaz to‘planishi natijasida paydo bo‘ladigan noqulay holatdir. Bu holat qorinda shishish, og‘irlik hissi, g‘o‘ldirash va ba’zida og‘riq bilan namoyon bo‘ladi. Ko‘pincha noto‘g‘ri ovqatlanish yoki ayrim mahsulotlarga organizmning sezgirligi bunga sabab bo‘ladi.Gaz hosil qiluvchi asosiy ovqatlar1️⃣ Dukkakli mahsulotlarLoviya, no‘xat, mosh, yasmiq kabi dukkaklilar tarkibida murakkab uglevodlar ko‘p bo‘ladi. Ular ichakda to‘liq hazm bo‘lmay, bakteriyalar tomonidan parchalanadi va natijada gaz hosil bo‘ladi.2️⃣ Karam va karamdoshlilarOq karam, gulkaram, brokkoli kabi mahsulotlar foydali bo‘lsa-da, tarkibidagi tolalar va oligosaxaridlar sabab gaz paydo qilishi mumkin.3️⃣ Gazli ichimliklarGazlangan suv va shirin ichimliklar tarkibidagi karbonat angidrid ichakka to‘g‘ridan-to‘g‘ri gaz olib kiradi.4️⃣ Sut va sut mahsulotlariBa’zi odamlarda laktoza (sut qandi) yetarlicha parchalanmaydi. Bu laktoza intoleransi deb ataladi va qorin dam bo‘lishiga olib keladi.5️⃣ Shirinliklar va sun’iy shakar o‘rnini bosuvchilarSorbit, fruktoza va boshqa shakar o‘rnini bosuvchi moddalar ichakda fermentatsiyani kuchaytiradi.6️⃣ Xom sabzavot va mevalarOlma, nok, uzum, bodring kabi ayrim mahsulotlar xom holda ko‘proq gaz hosil qilishi mumkin, ayniqsa ko‘p miqdorda iste’mol qilinganda.7️⃣ Yog‘li va qovurilgan taomlarBunday ovqatlar hazm bo‘lish jarayonini sekinlashtiradi, natijada ichakda og‘irlik va shish paydo bo‘lishi mumkin.Qanday omillar gazni kuchaytiradi?✔️ Tez ovqatlanish va ovqatni yaxshi chaynamaslik✔️ Ovqat paytida ko‘p gaplashish (havo yutilishi)✔️ Ortiqcha ovqatlanish✔️ Kam harakatlilik✔️ Stress va asabiylikQorin dam bo‘lishini kamaytirish usullari– Ovqatni sekin va yaxshilab chaynab yeyish– Gaz hosil qiluvchi mahsulotlarni me’yorida iste’mol qilish– Kun davomida yetarli suv ichish– Har kuni jismoniy faollik (yengil yurish)– Ovqatdan keyin darhol yotib qolmaslikQachon shifokorga murojaat qilish kerak?Agar qorin dam bo‘lishi bilan birga kuchli og‘riq, ich ketish, qabziyatning uzoq davom etishi, vazn yo‘qotish yoki umumiy holsizlik kuzatilsa, albatta shifokor ko‘rigidan o‘tish zarur.◾️ Ovqat kombinatsiyasi ham muhimBa’zi mahsulotlar alohida iste’mol qilinganda muammo bermasligi mumkin, ammo birga yeyilganda gazni kuchaytiradi. Masalan, xamirli taomlar bilan gazli ichimlik ichish yoki go‘shtli og‘ir ovqatdan keyin shirinlik iste’mol qilish hazm jarayonini sekinlashtiradi.◾️ Tolali mahsulotlarni keskin ko‘paytirishRatsionga birdaniga ko‘p miqdorda kepak, suli yormasi yoki xom sabzavot qo‘shish ichakni “zo‘riqtirishi” mumkin. Tolani asta-sekin oshirish tavsiya etiladi.◾️ Suv yetishmasligiOrganizmda suyuqlik kam bo‘lsa, hazm jarayoni sustlashadi va qabziyat bilan birga dam bo‘lish kuzatilishi mumkin.◾️ Gormonal o‘zgarishlarAyrim ayollarda hayz oldi davrida gormonal o‘zgarishlar sababli qorin shishishi kuchayadi. Bu vaqtinchalik holatdir.◾️ Ichak mikroflorasi muvozanatiAntibiotik qabul qilgandan keyin foydali bakteriyalar kamayishi mumkin. Bu ham gaz va noqulaylikka sabab bo‘ladi. Bunday paytda shifokor tavsiyasi bilan probiotiklar foydali bo‘lishi mumkin.◾️ Doimiy takrorlansa e’tibor beringAgar qorin dam bo‘lishi tez-tez takrorlansa, ayrim mahsulotlarni iste’mol qilgandan keyin kuchaysa, bu oziq-ovqatga individual sezgirlik belgisi bo‘lishi mumkin. Oziq-ovqat kundaligi yuritish foydali.❗️Xulosa: Qorin dam bo‘lishi ko‘pincha ovqatlanish bilan bog‘liq oddiy holatdir. To‘g‘ri ovqatlanish tartibi va sog‘lom turmush tarzi orqali bu muammoni nazorat qilish mumkin.
