Chechevitsa (merjimek) ning xususiyatlari

Merjimek

Chechevitsa — bu loviya oilasiga mansub bo‘lib, ko‘plab mintaqalarda oziq-ovqat sifatida ishlatiladigan dukkakli ekin. U turli ranglarda bo‘lishi mumkin: qizil, yashil, jigarrang va qora. Chechevitsa tarkibida yuqori miqdorda oqsil mavjud bo‘lib, ayniqsa vegetarianlar uchun ajoyib protein manbaidir. Shu bilan birga, u tolaga boy bo‘lib, hazm qilish tizimini yaxshilashga yordam beradi va qorin shishishini kamaytiradi.

Tarkibi

Foydali xususiyatlari

Zararli tomonlari ham mavjud:
ko‘p miqdorda iste’mol qilinsa, gaz hosil qilishi va qorin noqulayligini keltirib chiqarishi mumkin. Shuningdek, ba’zi odamlar uchun temirning ortiqcha miqdori oshqozon-ichak muammolarini yuzaga keltirishi mumkin.

Kaloriyasi

Chechevitsa — bu loviya oilasiga mansub bo‘lib, ko‘plab mintaqalarda oziq-ovqat sifatida ishlatiladigan dukkakli ekin. U turli ranglarda bo‘lishi mumkin: qizil, yashil, jigarrang va qora. Chechevitsa tarkibida yuqori miqdorda oqsil mavjud bo‘lib, ayniqsa vegetarianlar uchun ajoyib protein manbaidir. Shu bilan birga, u tolaga boy bo‘lib, hazm qilish tizimini yaxshilashga yordam beradi va qorin shishishini kamaytiradi.

Chechevitsa qadimdan turli madaniyatlarda asosiy oziq-ovqat mahsuloti sifatida ishlatilgan. U uzoq muddat saqlashga chidamli bo‘lib, quritilgan holatda yillab saqlanishi mumkin. Shu sababli qishloq xo‘jaligi uchun ham qulay ekin hisoblanadi.

Chechevitsa tarkibidagi flavonoidlar va fenolik birikmalar antioksidant sifatida ishlaydi, bu esa hujayralarni erkin radikallardan himoya qiladi va qarishni sekinlashtiradi. U shuningdek, yallig‘lanishga qarshi xususiyatlarga ega bo‘lib, organizmdagi infektsiyalar va surunkali kasalliklar xavfini kamaytiradi.

Qizil chechevitsa tez pishadi va uni pyure yoki sho‘rvalarda ishlatish oson, yashil va jigarrang navlari esa salat va qovurilgan taomlarda o‘ziga xos ta’m beradi. Chechevitsa tarkibidagi oligosaxaridlar ichak mikroflorasini yaxshilaydi, probiyotik effekt beradi va immunitetni kuchaytiradi.

Shuningdek, u glyutensiz dietalarda, diabet kasallari uchun ham tavsiya qilinadi, chunki u glyutemik indeksini sekin oshiradi va qondagi shakar darajasini barqaror ushlab turadi. Merjimek yog‘ miqdori juda past, lekin u yurak sog‘lig‘i uchun foydali bo‘lgan omega-3 va omega-6 yog‘ kislotalarini oz miqdorda o‘z ichiga oladi.

Chechevitsaning urug‘lari ba’zi mamlakatlarda qovurib yeganda yengil atıştırmalık sifatida ishlatiladi. Shu bilan birga, u homiladorlik davrida ham foydali hisoblanadi, chunki foliy kislotasi miqdori yuqori bo‘lib, homilaning nerv tizimi rivojlanishiga yordam beradi.

Chechevitsa (merjimek)

1. Tarkibi:

Qizil yoki yashil chechevitsa – 1 stakan
Piyoz – 1 dona
Sabzi – 1 dona
Sarimsoq – 2–3 tish
Pomidor yoki pomidor pastasi – 1 osh qoshiq
Zaytun yog‘i – 1–2 osh qoshiq
Tuz, qalampir, ziravorlar – ta’bga ko‘ra
Suv yoki sabzavot bulyoni – taxminan 4 stakan
Ko‘katlar (ko‘kat, petrushka) – bezash uchun

2. Tayyorlash jarayoni:

Chechevitsani yaxshilab yuvib, 10–15 daqiqa suvda namlab qo‘yish mumkin (tez pishishi uchun).
Piyoz va sabzini mayda to‘g‘rab, zaytun yog‘ida bir necha daqiqa qovuring.
Sarimsoq va pomidor pastasini qo‘shib, aralashtiring.
Chechevitsani qo‘shib, ustiga suv yoki bulyon quying.
Sho‘rvani o‘rtacha olovda 20–25 daqiqa qaynatib, chechevitsa yumshoq bo‘lgunga qadar pishiring.
Tuz, qalampir va boshqa ziravorlarni ta’bga ko‘ra soling.
Tayyor sho‘rvani idishga solib, ustiga ko‘kat sepib bezang.(Xoxishga qarab pyure holatiga keltirib yanchib yana ham xush xo'r qilib olinsa bo'ladi)

Qo‘shimcha maslahatlar:

Sho‘rva pyuresi shaklida bo‘lishi uchun, pishgan sho‘rvani blenderdan o‘tkazish mumkin.
Qizil chechevitsa tez parchalanadi, shuning uchun tez pishadi va pyure sho‘rvalar uchun juda mos.
Sho‘rva tarkibiga qoshiq yogurt yoki limon sharbati qo‘shish bilan ta’mini boyitish mumkin.
Chechevitsa sho‘rvasi nafaqat mazali, balki tolaga, oqsilga va vitaminlarga boy bo‘lgani uchun organizmni mustahkamlaydi.