CHaqaloqlarni peshonasidan o'pish va epifiz bezi

CHaqaloqlarni peshonasidan o'pish va epifiz bezi

Bo'lim: Salomatlik

Peshonadan o‘pishning foydasi va epifiz bezi: bolaning ruhiy rivojlanishiga ta’siri

Peshonadan o‘pish ota-onaning bolaga bo‘lgan mehr-muhabbatini ifodalovchi eng samimiy harakatlardan biri hisoblanadi. Bu oddiy ko‘ringan mehr ifodasi aslida bolaning ruhiy holati, psixologik barqarorligi va umumiy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Ota-ona tomonidan berilgan mehr, ayniqsa chaqaloq va kichik yoshdagi bolalar uchun juda muhim hisoblanadi.

Epifiz bezi va uning vazifasi

Peshona markaziga yaqin joylashgan epifiz bezi (pineal bez) inson organizmidagi muhim endokrin bezlardan biridir. Bu bez melatonin gormonini ishlab chiqaradi. Melatonin organizmning biologik soatini boshqaradi va uyqu hamda uyg‘oqlik ritmini tartibga soladi. Shu sababli bola uyquga ketishidan oldin ota-onasining mehr bilan peshonasidan o‘pishi yoki boshini silashi uning tinchlanishiga yordam beradi va uyqu sifatini yaxshilashi mumkin.
Epifiz bezining yana bir muhim vazifasi organizmdagi gormonal muvozanatni saqlashga yordam berishidir. U asab tizimi bilan ham bog‘liq bo‘lib, insonning kayfiyati, ruhiy barqarorligi va stressga chidamliligiga ham ma’lum darajada ta’sir qiladi.


Mehrli munosabatning gormonal ta’siri

Ota-onaning bolaga bo‘lgan mehrli munosabati bolaning organizmida oksitotsin gormoni ajralishiga sabab bo‘ladi. Oksitotsin “mehr va ishonch gormoni” deb ham ataladi. Bu gormon bolaning o‘zini xavfsiz, himoyalangan va sevib e’zozlangan holda his qilishiga yordam beradi.
Bundan tashqari, mehr bilan erkalash stress gormoni bo‘lgan kortizol miqdorini kamaytiradi. Natijada bola tinchroq, xotirjamroq bo‘ladi va uning asab tizimi sog‘lom rivojlanadi.

Psixologik rivojlanishga ta’siri

Bolalik davrida yetarli mehr va e’tibor olgan bolalar odatda o‘ziga ishonchi yuqori, ruhiy jihatdan barqaror va ijtimoiy faol bo‘lib voyaga yetadi. Psixologlar ota-ona va bola o‘rtasidagi jismoniy yaqinlik — quchoqlash, peshonasidan o‘pish, boshini silash kabi harakatlar emotsional bog‘liqlikni mustahkamlashini ta’kidlaydilar.
Bunday mehrli munosabatlar bolaning o‘zini qadrlangan inson sifatida his qilishiga yordam beradi. Bu esa kelajakda uning ijtimoiy muhitga moslashishiga, o‘qishga qiziqishiga va mustaqil shaxs sifatida shakllanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.

Bolani tinchlantirishdagi roli

Ko‘plab ota-onalar bolaning injiqligi yoki bezovtaligi paytida uni quchoqlash yoki peshonasidan o‘pish orqali tinchlantirish mumkinligini bilishadi. Bu nafaqat psixologik, balki biologik jarayon bilan ham bog‘liq. Mehrli teginish asab tizimiga tinchlantiruvchi ta’sir ko‘rsatadi.
Ayniqsa bola uyquga ketishidan oldin ota-onaning mehr bilan peshonasidan o‘pishi yoki boshini silashi uning xotirjam bo‘lishiga va tezroq uyquga ketishiga yordam beradi.

Rosululloh sollallohu alayhi vasallamning farzandlarimizni tez-tez o‘pib erkalashimiz haqidagi tavsiyalari esingizdami?! Zamonaviy tibbiyot ham buni tasdiqladi. Sunnat amallarning aslida insoniyat uchun qanchalik foydali ekanligini ta’kidlash ortiqcha. Bizning fitratimizda mavjud bo‘lgan, vaqt o‘tishi bilan odatiy holdek qabul qilinayotgan ko‘plab musulmonlarga xos amallar aslida hayotimizda qanchalar ahamiyatga egaligini bilamizmi?!


Suratda ko‘rib turganingiz ona bolaning surati. Ona bolasining peshonasidan o‘pyapti. Peshonadan o‘pilganda o‘payotgan odamda ham, peshonasiga o‘pich qo‘ndirilgan odamda ham ajib bir tuyg‘u paydo bo‘ladi. Buning sababi peshonadagi “Uchinchi ko‘z” hisoblangan epifiz (pineal) bezining mavjudligidir. Yuzdan o‘pishdan farqli holda peshonadan o‘pganda insonning ruhiyatiga yaqinlashasiz.

Agar farzandingiz injiqlik qilaversa, uni tinchlantirishning eng yaxshi yo‘li peshonasidan o‘pish. Uyquga yotayotganida ham peshonasidan o‘pib qo‘ysangiz bola xotirjam va tiniqib uxlaydi. Shuningdek, bolaning basirati ochilib, aqliy malakasi mustahkamlanadi. Zehni o‘tkir, xotirasi kuchli bo‘ladi. Gormonal o‘zgarishlar ham me’yorda kechadi, o‘ziga nisbatan ishonchi ortadi. Qo‘rquvlari kamayadi, gapingizga quloq soladi. Salohiyatli bo‘lib voyaga yetadi.

Chunki peshonaning o‘rta qismi zehniga ta’sir qilish nuqtasi hisoblanadi. Rosululloh sollallohu alayhi vasallam bolalarning peshonalaridan o‘pardilar, hozirgi zamon mutaxassislari ham buni tavsiya qilishmoqda. Har bir ishida hikmat bo‘lgan.

Xulosa
Peshonadan o‘pish oddiy mehr ifodasi bo‘lib ko‘rinsa-da, u bolaning ruhiy va jismoniy rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadigan muhim omillardan biridir. Ota-onaning mehrli munosabati bolada xavfsizlik hissini shakllantiradi, stressni kamaytiradi va uning sog‘lom shaxs sifatida kamol topishiga yordam beradi. Mehr bilan berilgan kichik e’tiborlar bolaning kelajakdagi ruhiy salomatligi uchun katta ahamiyatga ega.

O'xshash maqolalar