Mayizning foydalari
Xususiyatlari:
Mayiz — quritilgan uzum bo‘lib, to‘yimli va foydali mahsulot hisoblanadi. Mayiz tarkibida tabiiy glyukoza va fruktoza bo‘lib, organizmga tez energiya beradi. U yurak faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi, qon aylanishini yaxshilaydi. Temir moddasi tufayli kamqonlikda foydali. Kaliy miqdori yuqori bo‘lgani sababli yurak va mushaklar uchun muhim. Ovqat hazm qilish tizimini yaxshilaydi, ich qotishini kamaytiradi. Asab tizimini tinchlantiradi, stress va charchoqni kamaytirishga yordam beradi. Immunitetni mustahkamlaydi. Tish va suyaklar uchun foydali bo‘lgan bor elementini o‘z ichiga oladi. Yo‘tal va tomoq og‘rig‘ida mayiz qaynatmasi foyda beradi. Teri va soch holatini yaxshilashga ham xizmat qiladi.
Mayizning turlari:
Mayizning zararli jihatlari:
Mayiz juda shirin bo‘lgani sababli diabet bilan og‘riganlarga ko‘p iste’mol qilish tavsiya etilmaydi. Ortiqcha yeyilsa vazn ortishiga olib kelishi mumkin. Oshqozoni sezgir odamlarda dam bo‘lishi yoki ich ketishiga sabab bo‘lishi mumkin. Tish kariyesini kuchaytirishi ehtimoli bor, shuning uchun iste’moldan keyin og‘izni chayish lozim. Ba’zi mayizlar kimyoviy ishlovdan o‘tgan bo‘lishi mumkin, bu allergiya chaqirishi ehtimoli bor. Me’yoridan ortiq iste’mol qilish qon shakarini keskin oshiradi.
Mayiz tarkibidagi vitaminlar va minerallar
Mayiz A vitamini bilan ko‘z nuri va teri salomatligini qo‘llab-quvvatlaydi. B guruhi vitaminlari (B1, B2, B3, B5, B6) asab tizimini mustahkamlaydi, xotirani yaxshilaydi va charchoqni kamaytiradi. C vitamini immunitetni ko‘taradi va shamollashga qarshi yordam beradi. E vitamini hujayralarni himoya qiladi, terining qarishini sekinlashtiradi. K vitamini qon ivishida muhim rol o‘ynaydi. Temir gemoglobin miqdorini oshiradi. Kaliy yurak va qon bosimi uchun foydali. Magniy mushaklar va asablar faoliyatini yaxshilaydi. Fosfor va kaltsiy suyak hamda tishlarni mustahkamlaydi. Bor moddasi suyak zichligini saqlashga yordam beradi. Antioksidantlar organizmni erkin radikallardan himoya qiladi.
Homilador ayollar uchun mayizning foydasi
Mayiz homiladorlik davrida energiya manbai hisoblanadi. Temir moddasiga boy bo‘lgani uchun kamqonlikning oldini olishga yordam beradi. Foliy kislotasiga yaqin ta’sir qiluvchi moddalar homila rivojiga foyda keltiradi. Kaliy shishlarni kamaytiradi va yurak faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi. Ich qotish muammosini yengillashtiradi. Immunitetni mustahkamlaydi. Asab tizimini tinchlantirib, uyquni yaxshilaydi. Toksikoz belgilari yengillashishiga yordam berishi mumkin. Suyaklar mustahkamligini saqlashga hissa qo‘shadi. Shirinlikka bo‘lgan ehtiyojni sog‘lom tarzda qondiradi.
Eslatma: homilador ayollar mayizni me’yorida (kuniga 20–30 g) iste’mol qilishi tavsiya etiladi.
Bolalar uchun mayizning foydasi
Mayiz bolalarga tez energiya beradi. Aqliy faoliyatni va xotirani yaxshilaydi. Temir moddasi orqali qon hosil bo‘lishiga yordam beradi. Suyak va tishlar rivojini qo‘llab-quvvatlaydi. Immunitetni mustahkamlaydi. Ichak faoliyatini yaxshilaydi. Ishtahani ochadi. Asab tizimini mustahkamlaydi. Shamollashdan keyin tiklanishga yordam beradi. Tabiiy shirinlik bo‘lgani uchun zararli konfetlarga yaxshi muqobil hisoblanadi.
Maslahat: bolalarga mayizni yaxshilab yuvib, 1 yoshdan keyin oz-ozdan berish lozim.