Sarsabilning xususiyatlari

Bo'lim: Salomatlik

1.SARSABILNING KELIB CHIQISHI VA TARIXI

Sarsabilning vatani O‘rta Yer dengizi hududi hisoblanadi. Qadimgi Misr va Rimda sarsabil dorivor o‘simlik sifatida ishlatilgan. Rimliklar uni qimmatbaho sabzavot deb bilgan. Keyinchalik Yevropa va Osiyoga tarqalgan. Hozir sarsabil dunyoning ko‘p mamlakatlarida yetishtiriladi.

Sarsabil (Asparagus officinalis) — qadimdan yetishtiriladigan, oziq-ovqat va dorivor xususiyatlarga ega ko‘p yillik sabzavot o‘simligi hisoblanadi. U ayniqsa sog‘lom ovqatlanishda muhim o‘rin tutadi. Sarsabil vitaminlar, minerallar, tolalar va antioksidantlarga boy bo‘lib, organizm uchun juda foydali. Ko‘pincha bahor faslida iste’mol qilinadi.

2.SARSABILNING BOTANIK TAVSIFI

Oila: Asparagaceae
Ilmiy nomi: Asparagus officinalis
O‘simlik turi: ko‘p yillik
Bo‘yi: 1–1,5 metr
Ildizi: kuchli, chuqur
Poyasi: ingichka, shoxlangan
Barglari: mayda, ignasimon
Gullari: mayda, oq yoki yashil
Mevasi: qizil rezavor
Sarsabil 10–15 yilgacha hosil berishi mumkin.

3.SARSABILNING TURLARI

3.1 Yashil sarsabil
Eng ko‘p iste’mol qilinadi, vitaminlarga boy.
3.2 Oq sarsabil
Quyosh ko‘rmay o‘sgani uchun oq rangda, ta’mi yumshoqroq.
3.3 Binafsha sarsabil
Antioksidantlarga boy, kamroq uchraydi.

4. SARSABILNING TARKIBI

Sarsabil quyidagi foydali moddalarga boy:
Vitamin A
Vitamin C
Vitamin E
Vitamin K
Vitamin B guruhi
Foliy kislotasi
Kaliy
Temir
Magniy
Tolalar (kletchatka)
Antioksidantlar

5. SARSABILNING FOYDALI XUSUSIYATLARI

5.1 Hazm tizimi uchun foydali
Ichak faoliyatini yaxshilaydi, qabziyatni kamaytiradi.
5.2 Yurak uchun foydali
Qon bosimini pasaytiradi, yurakni himoya qiladi.
5.3 Immunitetni kuchaytiradi
Vitamin C va antioksidantlar organizmni mustahkamlaydi.
5.4 Suyaklar uchun foydali
Vitamin K suyaklarni mustahkamlaydi.
5.5 Homiladorlikda foydali
Foliy kislotasi homila rivoji uchun muhim.
5.6 Siydik haydovchi xususiyat
Ortiqcha suyuqlikni chiqaradi, shishni kamaytiradi.
5.7 Ozishga yordam beradi
Kam kaloriyali, parhez ovqat hisoblanadi.

6. SARSABILNING ZARARLI TOMONLARI

Ko‘p iste’mol qilinsa:
Allergiya chaqirishi mumkin
Buyrak kasalligida ehtiyot
Gaz hosil qilishi mumkin
Qon suyultiruvchi dorilar bilan ehtiyot

7. SARSABILNING OZIQ-OVQATDAGI AHAMIYATI

Sarsabil quyidagi taomlarda ishlatiladi:
Salatlar
Sho‘rvalar
Qovurilgan taomlar
Garnir
Parhez ovqatlar
Yevropa oshxonasida keng qo‘llanadi

8. SARSABIL YETISHTIRISH

Iqlim:
Mo‘tadil iqlimda yaxshi o‘sadi.
Tuproq:
Yumshoq, unumdor tuproq.
Ekish:
Urug‘ yoki ildiz orqali.
Sug‘orish:
Me’yorida, ortiqcha suv zarar.
Hosil:
2–3 yilda hosil bera boshlaydi.

9. SARSABILNI SAQLASH

Muzlatkichda saqlash
Nam matoga o‘rab qo‘yish
3–5 kun yangi turadi
Muzlatib ham saqlash mumkin

10. XALQ TABOBATIDA SARSABIL

Siydik haydovchi sifatida
Buyrak va siydik yo‘llari uchun
Shishni kamaytiradi
Hazmni yaxshilaydi
Qon tozalashga yordam beradi

11. ILMIY TADQIQOTLAR

Sarsabil tarkibidagi antioksidantlar:
Yurak kasalliklari xavfini kamaytiradi
Yallig‘lanishga qarshi kurashadi
Immunitetni oshiradi
Qarishni sekinlashtiradi

Sarsabil — sog‘lom ovqatlanishda muhim o‘rin tutadigan foydali sabzavot. U vitaminlar, minerallar va antioksidantlarga boy. Me’yorida iste’mol qilinganda yurak, hazm, suyak va umumiy sog‘liq uchun foydali

Teglar: # Sarsabil

O'xshash maqolalar

Xamma bilishi shart!

Oqsil etishmovchiligining asosiy 7 belgisi

Yeryong'oq xususiyatlari

Yantoqning xususiyatlari

Chia urug'ining jihatlari

❓Suyakli sho'rvaning foydali xususiyatlarini bilasizmi?