Ovqatlanib bo'llgach nimalar qilish mumkin emas
Bo'lim: Salomatlik
Nimalarga e'tibor berish lozim
Ovqatlanish jarayoni tugagach organizmda murakkab hazm qilish jarayoni boshlanadi. Oshqozon ovqatni parchalash uchun ko‘plab fermentlar va oshqozon shirasi ishlab chiqaradi. Shu sababli ovqatdan keyin organizmga ortiqcha yuklama beradigan ayrim odatlar hazm jarayonini buzishi, oshqozon og‘rig‘i, qorin dam bo‘lishi yoki boshqa muammolarga sabab bo‘lishi mumkin. Ba’zi odatlar foydali bo‘lsa, ayrimlari esa organizm uchun zararli hisoblanadi. Shuning uchun ovqatdan keyin quyidagi ishlarni darhol qilish tavsiya etilmaydi.
Sovuq suv ichish
Ovqatdan keyin juda sovuq suv ichish oshqozondagi ovqatning hazm bo‘lish jarayonini sekinlashtirishi mumkin. Sovuq suyuqlik yog‘larning qotishiga olib kelib, ularning parchalanishini qiyinlashtiradi. Natijada oshqozonda og‘irlik hissi paydo bo‘lishi mumkin.
Choy ichish
Ko‘pchilik ovqatdan keyin choy ichishni odat qilgan. Ammo choy tarkibidagi tanin moddasi ovqatdagi temir moddasining so‘rilishini kamaytiradi. Ayniqsa temir yetishmovchiligi bo‘lgan odamlarga ovqatdan darhol keyin choy ichish tavsiya etilmaydi. Choyni kamida 20–30 daqiqadan keyin ichish maqsadga muvofiq.
Darhol uxlash
Ovqatdan keyin darhol yotib olish oshqozon kislotasining qizilo‘ngachga qaytib chiqishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bu esa jig‘ildon qaynashi, og‘izda nordon ta’m paydo bo‘lishi va hazm buzilishiga olib keladi.
Siqib turadigan kiyimlar kiyish
Qorin qismiga bosim beradigan tor kiyimlar oshqozonga ortiqcha bosim tushishiga sabab bo‘ladi. Bu esa hazm jarayonini sekinlashtiradi va ba’zida qorin dam bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
Vanna yoki issiq dush qabul qilish
Ovqatdan keyin darhol issiq vanna qabul qilish tavsiya etilmaydi. Chunki issiq suv ta’sirida qon aylanishi teri tomon kuchayadi. Natijada hazm qilish tizimiga keladigan qon miqdori kamayishi mumkin, bu esa hazm jarayonini sekinlashtiradi.
Sport bilan shug‘ullanish
Ovqatdan keyin darhol jismoniy mashq qilish oshqozonga ortiqcha yuklama beradi. Hazm jarayonida qon oshqozon va ichaklarga yo‘naltiriladi, sport vaqtida esa mushaklarga ketadi. Bu esa qorin og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi yoki hazm buzilishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Shirinlik tanovul qilish
Ko‘pchilik asosiy ovqatdan keyin darhol shirinlik yeyishni yaxshi ko‘radi. Ammo shirin mahsulotlar oshqozonda fermentatsiya jarayonini kuchaytirib, qorin dam bo‘lishi va gaz hosil bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Chekish
Ovqatdan keyin chekish ham juda zararli odatlardan biri hisoblanadi. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, ovqatdan keyin chekilgan bitta sigaret organizmga bir necha barobar ko‘proq zarar yetkazishi mumkin. Chekish hazm jarayonini ham salbiy ta’sirlantiradi.
Meva iste’mol qilish
Ba’zi mevalarni ovqatdan darhol keyin iste’mol qilish ham tavsiya etilmaydi. Mevalar tez hazm bo‘ladi, ammo oshqozon boshqa ovqat bilan to‘la bo‘lsa, ular fermentatsiyaga uchrashi mumkin. Shu sababli mevalarni ovqatdan 30–60 daqiqa o‘tib iste’mol qilish ma’qul.
Ovqatlanib bo‘lgach yana nimalarga e’tibor berish kerak?
Ovqatdan keyingi odatlar hazm qilish tizimining to‘g‘ri ishlashida muhim rol o‘ynaydi. Shuning uchun mutaxassislar ovqatdan keyin organizmga biroz vaqt dam berishni tavsiya qilishadi. Quyidagi qo‘shimcha tavsiyalar ham foydali hisoblanadi.
Darhol mehnat yoki og‘ir ish qilmaslik
Ovqatdan keyin og‘ir jismoniy ish qilish ham organizmga ortiqcha yuklama beradi. Bunday holatda qon mushaklarga yo‘naltiriladi va oshqozon hazm jarayonini to‘liq bajara olmaydi. Natijada qorin og‘rishi yoki hazm buzilishi kuzatilishi mumkin.
Ko‘p miqdorda suv ichmaslik
Ovqatdan keyin juda ko‘p suv ichish oshqozon shirasi konsentratsiyasini suyultirishi mumkin. Bu esa ovqatning hazm bo‘lish jarayonini biroz sekinlashtiradi. Shuning uchun ovqatdan keyin suvni me’yorida ichish tavsiya etiladi.
Darhol tish yuvmaslik
Ba’zi stomatologlar ovqatdan keyin darhol tish yuvishni ham tavsiya etmaydilar. Chunki ayrim ovqatlar og‘iz muhitining kislotaliligini oshiradi va darhol tish yuvish emalga zarar yetkazishi mumkin. Odatda 20–30 daqiqa kutish ma’qul hisoblanadi.
Darhol meva sharbati ichmaslik
Ovqatdan keyin darhol meva sharbati ichish ham hazm jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Sharbat tarkibidagi kislotalar oshqozon faoliyatini o‘zgartirib, qorin dam bo‘lishiga sabab bo‘lishi ehtimoli bor.
Darhol egilib ishlamaslik
Ovqatdan keyin yerga egilib ishlash yoki og‘ir narsalarni ko‘tarish oshqozonga bosim berishi mumkin. Bu esa ovqatning qizilo‘ngachga qaytib chiqishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Ovqatdan keyin foydali odatlar
Ovqatdan keyin 10–15 daqiqa tinch o‘tirish yoki juda sekin yurish hazm jarayoniga foydali bo‘lishi mumkin. Bu oshqozon va ichak faoliyatining yaxshiroq ishlashiga yordam beradi.
Xulosa
Ovqatdan keyingi to‘g‘ri odatlar hazm qilish tizimining sog‘lom ishlashiga yordam beradi. Ovqatdan so‘ng organizmga biroz dam berish, ortiqcha jismoniy zo‘riqishdan saqlanish va zararli odatlardan voz kechish sog‘liqni saqlashda muhim ahamiyatga ega.
Teglar:
# Salomatlik
