OTIT-quloqning shamollashi
Quloq shamollashi
Otit — quloqning biror bir qismining yallig‘lanishi hisoblanib, asosan yosh bolalarda kuzatiladi. Statistika bo‘yicha 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarning 80% ida kamida bir marta otit uchraydi. Otit eshitishning buzilishi, pasayishi va hatto karlik holatiga sabab bo‘lishi mumkin.
Otit ko‘p hollarda respirator kasalliklardan so‘ng rivojlanadi. Bunda halqum va quloqning o‘rta qismini bog‘lab turuvchi Yevstaxiy nayida shish va suyuqlik to‘planadi, keyinchalik u yerda virus va bakteriyalar ko‘payadi. YettI yoshgacha bo‘lgan bolalarda bu nay kalta va to‘g‘ri bo‘lgani uchun otit aynan shu yoshda ko‘p uchraydi.
Otit belgilari:
✔️ Bolaning tinmay yig‘lashi
✔️ Uyqusizlik
✔️ Qulog‘ini qo‘li bilan yoki yostiqqa ishqalashi
✔️ Quloq suprasini bosganda og‘riq
✔️ Quloqdan yiringli ajralma kelishi (yiringli turida)
✔️ Isitma, ishtahasizlik, bo‘shashish, qusish va ich ketishi
Otit turlari
1️⃣ Tashqi otit — quloq yo‘lining yallig‘lanishi (ko‘pincha suv kirishi yoki gigiyena buzilishi sababli).
2️⃣ O‘rta otit — eng ko‘p uchraydigan turi, o‘rta quloq yallig‘lanadi.
3️⃣ Ichki otit — kam uchraydi, lekin og‘ir kechishi mumkin.
Otitni kuchaytiruvchi omillar
◾️ Tez-tez shamollash
◾️ Allergik rinit
◾️ Burun bitishi
◾️ Emizishda noto‘g‘ri holat (yotgan holda oziqlantirish)
◾️ Passiv chekish muhiti
◾️ Otit har doim ham og‘riq bilan kechmaydi
Ba’zi bolalarda, ayniqsa kichik yoshdagilarda, og‘riq kuchli bo‘lmasligi mumkin. Faqat eshitish pasayishi yoki bola chaqirganda javob bermasligi orqali bilinadi.
◾️ Suyuqlik qolib ketishi (sekretor otit)
Ba’zida o‘rta quloqda yallig‘lanishdan keyin suyuqlik uzoq vaqt saqlanib qoladi. Bu isitmasiz va og‘riqsiz kechishi mumkin, lekin eshitishni vaqtincha pasaytiradi.
◾️ Samolyot yoki balandlik ta’siri
Bosim o‘zgarishi (uchish paytida) Yevstaxiy nayi yaxshi ishlamasa, quloqda og‘riq va bosim hissini keltirib chiqarishi mumkin.
◾️ Antibiotik har doim ham shart emas
Har bir otitda ham darhol antibiotik berilmaydi. Ba’zi yengil holatlar shifokor nazorati ostida o‘z-o‘zidan tuzalishi mumkin.
◾️ Quloqni noto‘g‘ri tozalash xavfli
Paxta tayoqchalarini chuqur tiqish quloq yo‘lini jarohatlashi va infeksiya xavfini oshirishi mumkin.
◾️ Emizish himoya qiladi
Ko‘krak suti bilan oziqlangan bolalarda otit kamroq uchrashi aniqlangan, chunki ona suti immunitetni mustahkamlaydi.
◾️ Qaytalanuvchi otit
Agar yil davomida 3 martadan ko‘p takrorlansa, bu qaytalanuvchi otit hisoblanadi va LOR shifokor ko‘rigi zarur bo‘ladi.
❗️ Muhim: Bola qulog‘idan ajralma chiqsa, kuchli og‘riq yoki yuqori isitma bo‘lsa, uy sharoitida davolash bilan cheklanmasdan mutaxassisga murojaat qilish kerak.
Asoratlari
Agar o‘z vaqtida davolanmasa:
⚠️ Eshitish pasayishi
⚠️ Quloq pardasining shikastlanishi
⚠️ Yallig‘lanishning surunkali shaklga o‘tishi
Oldini olish choralari
✔️ Shamollashni o‘z vaqtida davolash
✔️ Bolani to‘g‘ri holatda emizish
✔️ Burun bitganda uni tozalab turish
✔️ Quloqqa begona jismlar tiqmaslik
✔️ Sovuqdan saqlash
Xulosa: Otit bolalarda tez-tez uchraydigan, lekin o‘z vaqtida aniqlanib davolansa to‘liq tuzaladigan kasallikdir. Bola qulog‘ida og‘riq yoki bezovtalik kuzatilsa, albatta shifokorga murojaat qilish zarur.
